Hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm Ngày Nước thế giới 2016 tại Việt Nam, chiều ngày 21/3, tại Thanh Hóa, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội thảo khoa học “Nước và Việc làm”. Đến dự và chủ trì Hội thảo có Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Chu Phạm Ngọc Hiển và Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đức Quyền.
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Chu Phạm Ngọc Hiển và Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Đức Quyền chủ trì Hội thảo
Tham dự Hội thảo có nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thái Lai; các đại biểu đại diện cho các tổ chức quốc tế, các Bộ, ngành Trung ương; đại diện các Sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh Thanh Hóa; các Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; UBND các huyện và thành phố của tỉnh Thanh Hóa.
Hội thảo “Nước và Việc làm” là một diễn đàn quan trọng để các nhà quản lý, các nhà khoa học, các chuyên gia trong nước, quốc tế trao đổi những vấn đề nghiên cứu khoa học, những nhận định, đánh giá và khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ, sử dụng tài nguyên nước trong thời gian tới. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để lãnh đạo tỉnh, các cơ quan, ban, ngành, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ, cập nhật, nghiên cứu các ý kiến của các đại biểu để tiếp tục có giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong quản lý và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên nước ở địa phương.
Nước góp phần tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống của con người
Nước là một nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với con người, là một thành phần thiết yếu để duy trì cuộc sống. Nó là nhân tố quan trọng tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội: từ nông nghiệp, công nghiệp, du lịch đến các vấn đề về sức khỏe.
“Nước và Việc làm” nhấn mạnh mối quan hệ hai chiều giữa nước và các chương trình việc làm hữu ích hướng đến đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Thế giới có 1,5 tỷ người đang làm việc trong các lĩnh vực liên quan đến nước và hầu hết các công việc đều phụ thuộc vào nước.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Đức Quyền, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, Thanh Hóa là tỉnh Bắc Trung Bộ; có diện tích tự nhiên 11.116 km2, đứng thứ 5 cả nước; dân số hơn 3,5 triệu người, đứng thứ 3 cả nước. Trên địa bàn tỉnh, các hệ thống sông chính bao gồm: sông Mã, sông Hoạt, sông Yên và sông Bang với tổng chiều dài 881 km, tổng diện tích lưu vực là 39.756 km2, tổng lượng nước trung bình hàng năm 19,52 tỷ m3. Hệ thống sông rất đa dạng về quy mô lưu vực và phức tạp về hình thái, dòng chảy. Với nguồn tài nguyên nước tương đối phong phú, đa dạng, tỉnh Thanh Hóa có nhiều lợi thế về phát triển các ngành nghề sản xuất có sử dụng nước. Trong đó, sản xuất nông - lâm nghiệp và thủy sản của Thanh Hóa có vai trò hết sức quan trọng. Mặt khác, nguồn tài nguyên nước cũng mang lại cho tỉnh nhiều tiềm năng, thế mạnh để phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ, đặc biệt là thủy điện, giao thông thủy và các hoạt động du lịch sinh thái góp phần quan trọng trong giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho đồng bào các dân tộc trong tỉnh và cho sự phát triển kinh tế của tỉnh.
Toàn cảnh Hội thảo
Tài nguyên nước đang phải đối mặt với nhiều thách thức
Theo ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, theo kịch bản của Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố sự phân bố lượng mưa hằng năm sẽ có sự biến đổi theo chiều hướng tiêu cực là mùa khô kéo dài, lượng mưa mùa khô sẽ giảm đáng kể. Đó chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng hạn hán, thiếu nước trên phần lớn các khu vực ở nước ta như hiện nay, đặc biệt là khu Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Trong những năm gần đây, vào mùa khô, lượng mưa thường thiếu hụt phổ biến từ 30%-50% so với trung bình nhiều năm, một số nơi mùa khô năm nay hầu như không có mưa, thiếu hụt trầm trọng từ 80-100% như Ninh Thuận, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long... Hệ quả của nó là dòng chảy trên hầu hết các sông, suối từ khu vực miền trung, Tây Nguyên đến Đồng bằng sông Cửu Long đều suy giảm nghiêm trọng, nhiều nơi đạt mức thấp kỷ lục. Kéo theo đó là tình trạng hạn hán, xâm thực mặn, thiếu nước sinh hoạt, sản xuất và đã tác động mạnh mẽ đến kinh tế-xã hội.
Cũng theo ông Nguyễn Đức Quyền, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa, trước tình hình biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng mạnh mẽ, các hiện tượng thời tiết thủy văn cực đoan, bất lợi ngày càng nhiều và khó lường, trong đó biểu hiện rõ nét là hạn hán, thiếu nước ở các vùng phía Tây và Tây-Nam Thanh Hóa, diễn biến xâm nhập mặn vùng hạ lưu hệ thống sông Mã, sông Hoạt, sông Yên, sông Bạng đang hết sức phức tạp, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nguồn nước tỉnh Thanh Hóa đang phải chịu những tác động không nhỏ, ảnh hưởng tới đời sống và sản xuất nhân dân trong tỉnh.
Cần có một giải pháp quản lý, khai thác bền vững, bảo vệ và cải thiện nguồn nước, đáp ứng nhu cầu cho dân sinh và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước
Tại Hội thảo khoa học, 10 bài tham luận được lựa chọn trình bày của các nhà quản lý, các nhà khoa học, những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, đại diện các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đều có nội dung liên quan đến mối liên hệ giữa “nước và việc làm”, quản lý tài nguyên nước dựa vào cộng đồng, hay tác động của phát triển thủy điện tới công ăn việc làm vùng hạ lưu, nước và văn hóa, phụ nữ và nước, đặc biệt là hiện trạng và những giải pháp cho tài nguyên nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay. Ở mỗi góc độ khác nhau, các báo cáo viên đã đưa ra những tồn tại thách thức, những bài học kinh nghiệm và đề ra những việc cần triển khai trong quản lý, sử dụng tài nguyên nước một cách bền vững.
Phát biểu bế mạc tại Hội thảo, Thứ trưởng Chu Phạm Ngọc Hiển đánh giá cao kết quả của hội thảo khoa học “Nước và việc làm”. Hội thảo được tổ chức vào thời điểm mà cả nước đang hướng về Đồng bằng sông Cửu Long, khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, nơi đang phải đối mặt với thiên tai khô hạn và xâm nhập mặn. Cuộc sống của người dân những địa phương này đang trở nên vô cùng khó khăn khi mà nguồn nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất ngày càng cạn kiệt.
Các ý kiến từ hội thảo đã chỉ ra những nguyên nhân hạn hán, thiếu nước và đồng thời đề xuất một số giải pháp quản lý, khai thác sử dụng nước bền vững thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu. Các giải pháp đã tập trung vào việc xây dựng quy hoạch tài nguyên nước; xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu trên cơ sở hệ thống quan trắc, giám sát khí tượng thủy văn, tài nguyên nước; tăng cường điều tra, giám sát tài nguyên nước, đặc biệt là nguồn nước dưới đất; phân bố hợp lý tài nguyên nước, xây dựng các mô hình sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả; xây dựng các hồ chứa nước đa mục tiêu; hợp tác với các quốc gia có chung nguồn nước ở thượng nguồn; tăng cường tuyên truyền phổ biến, nâng cao nhận thức về vai trò của tài nguyên nước, bảo vệ tài nguyên nước và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.
Thông qua Hội thảo “Nước và việc làm” lần này, Thứ trưởng Chu Phạm Ngọc Hiển hy vọng rằng, sự gắn kết, hợp tác giữa các cơ quan trung ương và địa phương, các cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu, các trường đại học, các doanh nghiệp, các tổ chức cá nhân có liên quan đến lĩnh vực tài nguyên nước sẽ ngày càng khăng khít hơn, các mối quan hệ đối tác sẵn có càng thêm sâu sắc và nhiều mối quan hệ đối tác mới được xây dựng đóng góp quan trọng trong quản lý, sử dụng tài nguyên nước một cách bền vững, góp phần bảo vệ an ninh xã hội, phát triển kinh tế của đất nước.
