Tình trạng khai thác cát sỏi bừa bãi ngày một gia tăng đang làm cho môi trường sinh thái hồ Núi Cốc, tỉnh Thái Nguyên bị hủy hoại nghiệm trọng.
Hiện nay, đến hồ Núi Cốc, nhìn thoảng qua giống như một công trường khai thác cát sỏi khổng lồ. Trên mặt hồ, gần 200 chiếc tàu cuốc đang ngày đêm khai thác. Tất cả đều không phép, vi phạm nghiêm trọng luật môi trường, luật tài nguyên khoáng sản, luật đê điều, luật giao thông đường thủy. Thực trạng này kéo dài nhiều năm, số tàu khai thác ngày một tăng, nhưng do mặt hồ rộng, trải dài trên nhiều địa phương khác nhau của tỉnh nên các lực lượng chức năng gần như phải bó tay.Thượng tá Hoàng Văn Ninh, Phó trưởng phòng Cảnh sát Giao thông, Sở Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Để giải quyết được việc này phải có sự kết hợp đồng bộ các địa phương, các ngành, các cấp. Bên cạnh đó, vấn đề an sinh, vấn đề giải quyết công ăn việc làm cho các đối tượng đang khai thác cát sỏi trên hồ là vấn đề xã hội mà chúng ta phải giải quyết”.
Chủ nhân của những chiếc tàu cuốc khai thác ở hồ Núi Cốc đều là người dân sống quanh hồ. Biết khai thác cát sỏi như thế là vi phạm pháp luật, nhưng họ vẫn làm. Lý do được giải thích đơn giản là bởi họ không có việc làm nào khác để đảm bảo cuộc sống.
Anh Nguyễn Văn Nhường, trú tại xóm Suối Cái, xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên nói: “Ruộng xung quanh khu vực này đều ngập nước hồ. Tôi phải vay mượn, cắm cả sổ đỏ nhà để vay mượn tiền mới mua được tàu cát làm phương tiện sinh sống”.
Để xử lý dứt điểm tình trạng này, trước tiên phải giải quyết được vấn đề an sinh xã hội đối với người dân định cư ven hồ. Đây không phải là việc làm quá khó bởi khu vực hồ Núi Cốc đã được Chính phủ xác định là một trong những khu du lịch trọng điểm quốc gia. Rõ ràng đã có sự buông lỏng trong quản lý của chính quyền địa phương, nhất là các xã trong khu vực lòng hồ.
Ông Phạm Xuân Đương, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Chúng tôi gia hạn trong vòng một tháng phải giải tỏa toàn bộ vấn đề này. Chủ trương của tỉnh là chuyển sang dịch vụ du lịch, sẽ thay thế các tàu khai thác cát đó bằng tàu du lịch. Trước mắt, chúng tôi chuyển đổi công việc, nghề nghiệp cho họ là từ tàu khai thác cát sang tàu du lịch. Sau đó, giải quyết công ăn việc làm bằng việc đẩy nhanh quy hoạch hồ Núi Cốc”.
Hồ Núi Cốc được mệnh danh là “Vịnh Hạ Long đất” – một “Kỳ quan thiên nhiên” của tỉnh Thái Nguyên. Nếu được bảo vệ và tổ chức khai thác theo đúng quy hoạch, dịch vụ du lịch tại đây sẽ góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của Thái Nguyên cũng như cải thiện tốt vấn đề môi trường sinh thái cho các tỉnh khác trong khu vực.
