Trong đợt khảo sát hang động cuối tháng 12/2009các chuyên gia Viện Khoa học Địa chất khoáng sản Việt Nam và Câu lạc bộ Spekul, Đại học Leveant (Bỉ) đã phát hiện nhiều hang động có giá trị tại huyện Yên Minh và xã Sảng Tủng, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.
Các chuyên gia tiến hành khảo sát tập trung vào dải núi đá vôi thuộc hệ tầng Bắc Sơn và Mia Lé phân bố thành các dải núi cao thuộc xã Lũng Hồ, Mậu Duệ, Ngăm La, Lao Và Chải, Đường Thượng, Bạch Đích, Thắng Mố, huyện Yên Minh và Sảng Tủng, huyện Đồng Văn... Tại vị trí trên, các chuyên gia tiến hành khảo sát 50 hang lớn, nhỏ với tổng chiều dài hơn 4.000m. Đợt khảo sát này, các chuyên gia đã làm sáng tỏ hệ thống sông, suối khu vực xã Ngọc Long. Tại đây, sông, suối lúc ẩn trong lòng núi, lúc chảy lộ ra ngoài. Với kết quả khảo sát đó, các chuyên gia đã sơ bộ nối liền hệ thống suối ngầm và sông, suối chảy lộ trên mặt đất. Đặc biệt, tại khu vực xã Lũng Hồ, huyện Yên Minh, đoàn khảo sát phát hiện hệ thống sông ngầm nằm ở độ sâu khoảng 50m so với bề mặt địa hình, chiều dài trên 1.200m, lòng hang rộng 4-5m, chảy thẳng, nhiều nước và tập trung thành các hồ chứa. Ngoài ra, đoàn khảo sát còn phát hiện một số hang cần bảo tồn và phát triển du lịch, trong đó có Tourism Cave thuộc khu vực bản Chủng Pả, xã Đường Thượng. Đây là hang khô ở độ cao 250m, chiều ngang 361m, phòng hang rộng, nhiều nhũ đá và cảnh đẹp, rất có tiềm năng phát triển du lịch. Những phát hiện mới của đoàn khảo sát làm tăng khả năng khai thác các giá trị du lịch và mở thêm hướng giải quyết nước sinh hoạt cho các huyện vùng cao Hà Giang./.
