Đầu năm 2012, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức triển khai dự án xây dựng Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi. Hiện nay, Luật Bảo vệ môi trường đang trong quá trình dự thảo luật lần 1 và vấn đề bổ sung điều khoản bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đang được quan tâm đặc biệt.
Hiện nay, các tiêu chuẩn và quy chuẩn môi trường đã được thay thế bằng các quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam. Hệ thống các tiêu chuẩn về môi trường hiện nay vẫn chưa đầy đủ, một số báo cáo đánh giá tác động môi trường phải căn cứ, áp dụng các tiêu chuẩn của nước ngoài. Do đó, gây khó khăn trong việc áp dụng đối với các loại hình sản xuất, kinh doanh… Đánh giá môi trường chiến lược, tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường cũng cần phải thay đổi khi đưa vào Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi. Đó là cần bổ sung và hoàn thiện các quy định về đánh giá môi trường chiến lược, tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường; bổ sung quy định cụ thể về lập, thẩm định, phê duyệt và kiểm tra, xác nhận việc thực hiện đề án bảo vệ môi trường chi tiết…
Cây rừng bị tàn phá tại Vườn quốc gia Yok Đôn là biểu hiện của việc bảo vệ môi trường không hiệu quả
Vấn đề kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất thải, Luật Bảo vệ môi trường 2005 mới chỉ dừng lại ở việc bảo vệ các thành phần môi trường mà chưa bao quát được vấn đề quản lý, khai thác, sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường cần tạo cơ sở pháp lý hiệu quả cho việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Bổ sung và quy định cụ thể hơn về bảo vệ môi trường đối với khu kinh tế, làng nghề; các quy định về sử dụng hiệu quả các công cụ kinh tế… Cần quy định cụ thể tiêu chí để xác định khoảng cách an toàn về môi trường giữa cơ sở sản xuất, kho tàng, khu công nghiệp, cơ sở xử lý chất thải nguy hại, khu chôn lấp chất thải nguy hại… Rồi vấn đề phế liệu nhập khẩu cũng cần đưa ra tiêu chí phải đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật môi trường đối với phế liệu…
Quy định về trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực bảo vệ môi trường, xem xét tăng mức chi sự nghiệp bảo vệ môi trường tăng từ 1% lên 2% hoặc hơn nữa theo tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế… cũng cần được đưa ra xem xét và đưa vào Luật. Để bộ máy quản lý về môi trường tại địa phương có thể vận hành đồng bộ, tránh việc chồng chéo do nhiều cơ quan, đơn vị cùng tham gia quản lý về môi trường, cần quy định rõ Sở Tài nguyên và Môi trường là cơ quan chuyên môn duy nhất tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện nhiệm vụ quản lý môi trường trên địa bàn; các cơ quan, đơn vị có bộ phận chuyên trách môi trường thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường tại cơ quan, đơn vị mình…
Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường lần 1 được thông qua cuối năm 2012, dự thảo lần 2, lần 3 sẽ hoàn thành vào tháng 3/2013 để tháng 5/2014, trình Quốc hội thông qua. Hiện nay, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đang trong quá trình xây dựng dự thảo, Ban soạn thảo rất cần ý kiến tham gia của các nhà làm luật, chuyên môn và người dân.
Cao Hồng - Ngọc Sáng
