Hồ Tịnh Tâm là di tích lâu đời của cố đô Huế, một di tích cảnh quan kiến tạo dưới Triều Nguyễn; là nơi tiêu dao, an lạc của các bậc vua chúa. Dưới thời vua Thiệu Trị, hồ được xem là một trong 20 cảnh đẹp đất thần kinh.
Thế nhưng hiện nay, hồ Tịnh Tâm đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nặng khi nhiều người sống quanh khu hồ cứ vô tư vứt rác bài bãi xuống lòng hồ, đổ đất đá, vật liệu xây dựng ra xung quanh bờ hồ.
Nghiêm trọng và bức thiết hơn cả, nhiều hộ dân xả nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý ra ống cống, kênh mương chảy thẳng ra lòng hồ; biến Hồ Tịnh Tâm thành nơi tâp kết nước thải. Rác nước thải kết tụ lại thành từng vũng lớn, màu đen ngòm, bốc mùi hôi thối nồng nặc.
Nhiều người tận dụng tối đa diện tích mặt nước để trồng rau muống, cắm cọc tre xiên vẹo... bao kín cả mặt hồ. Cho nên nhiều người còn gọi đây là hồ... rau muống.
Cảnh đẹp của hồ Tịnh Tâm vốn đã tạo nguồn thi hứng và trở thành đề tài cho nhiều nhà thơ, chùm thơ nổi tiếng của các vua nhà Nguyễn như Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức... và nay là nơi tham quan lý tưởng, quảng bá nét văn hóa Huế cho bè bạn khắp bốn phương.
Hồ Tịnh Tâm hình chữ nhật, chu vi gần 1500m; trên hồ có ba hòn đảo Bồng Lai, Phương Trượng và Doanh Châu. Với kiểu kiến trúc cầu kỳ, tinh mỹ, hài hòa với tự nhiên, hồ Tịnh Tâm được xem là một thành tựu tiêu biểu của nghệ thuật kiến trúc cảnh quan Việt Nam.
