Phục chế và sản xuất pháp lam (đồ đồng tráng men) có ý nghĩa rất lớn trong việc trùng tu di tích Cố đô Huế. Đây còn là một nghề thủ công hấp dẫn thu hút khách du lịch đặc biệt là khách nước ngoài, đến tham quan, thưởng lãm.
Pháp lam là những sản phẩm được làm bằng đồng hoặc hợp kim đồng, trên bề mặt được tráng men trang trí để tăng giá trị thẩm mỹ cho sản phẩm. Đối với hệ thống di tích Cố đô Huế, sản phẩm pháp lam được trang trí trên công trình kiến trúc ở các phường môn, cổ diềm mái điện, bầu hồ lô tại Hoàng thành, lăng Minh Mạng, lăng Thiệu Trị, lăng Đồng Khánh, chùa Thiên Mụ…
Theo tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, pháp lam Huế được du nhập từ Trung Quốc, đều ở dưới dạng sản phẩm, không có công nghệ sản xuất hoàn chỉnh.
Sau hơn 200 năm thất truyền (từ thời Minh Mạng), mới đây, một số nhóm nghiên cứu và sản xuất đồ pháp lam của tiến sỹ Nguyễn Nhân Đức, doanh nghiệp Pháp lam Huế, đã phục chế được các sản phẩm pháp lam để trùng tu các di tích cửa phường môn (cầu Trung Đạo, sau cửa Ngọ Môn), cửa Nhật Tinh và Nguyệt Anh (sau điện Thái Hòa), tháp Phước Duyên (chùa Thiên Mụ) và điện Biểu Đức (lăng Thiệu Trị).
Điển hình là việc trùng tu tháp Phước Duyên (chùa Thiên Mụ) - ngôi tháp có chiều cao 22,83m gồm bảy tầng tháp; trên tháp có 21 con giao ngũ sắc bằng pháp lam gắn vào đầu bờ quyết của tháp. Theo đánh giá của giới chuyên môn, chất lượng các con giao ngũ sắc được phục chế để trùng tu ở đây đạt chất lượng 85% so với hiện vật gốc.
Sau khi nghiên cứu, bảo vệ luận án thạc sỹ với đề tài về pháp lam Huế, mới đây, anh Đỗ Hữu Triết, Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Hưng, cũng đã đứng ra thành lập cơ sở sản xuất và kinh doanh các mặt hàng pháp lam mỹ nghệ, tác phẩm mỹ thuật trên chất liệu pháp lam…
Với bốn loại hình: họa pháp lam, pháp lam chạy chỉ, pháp lam chạm khảm, kính pháp lam, sản phẩm này chủ yếu phục vụ trang trí nội, ngoại thất. Hiện nay, ngoài việc sản xuất, phục vụ trùng tu các công trình di tích, cơ sở sản xuất pháp lam của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Hưng còn đón nhiều khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan.
Với giá 12 USD/khách, ngoài việc tìm hiểu lịch sử ngành thủ công mỹ nghệ độc đáo này ở Huế, du khách còn được tự tay làm những sản phẩm pháp lam, trở thành vật kỷ niệm hết sức thích thú để mang về./.
