Sở dĩ ý thức người dân trong vấn đề bảo vệ môi trường chưa được nâng cao, phù hợp với yêu cầu thực tế là do nước ta đã có một lỗ hổng khá lớn trong việc giáo dục nâng cao nhận thức người dân và tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh nhằm bảo vệ môi trường. Chính vì thế mà tại nhiều nơi vẫn còn tình trạng người dân xả rác bừa bãi. Chủ doanh nghiệp thì tìm mọi cách để trốn thực hiện xử lý chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất. Còn cơ quan chức năng thì thiếu công cụ pháp lý đủ để xử lý những trường hợp vi phạm môi trường.
Tuy nhiên, điều đáng mừng là những bất cập trên đang dần được khắc phục với nhiều giải pháp đồng bộ. Cụ thể, về hành lang pháp lý thì cho đến nay các biện pháp xử lý hành vi vi phạm môi trường đã triệt để hơn. Cụ thể, mức phạt đã tăng rất cao, lên đến 500 triệu đồng/hành vi. Chủ doanh nghiệp vi phạm có khả năng phải đối diện với nguy cơ phá sản do bị buộc ngưng hoạt động, thậm chí bị khởi tố hình sự. Bản thân các cơ quan chức năng đang cố gắng hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tổ chức cưỡng chế những trường hợp tái vi phạm môi trường nghiêm trọng. Và nếu các doanh nghiệp nào vẫn giữ ý định thu lợi nhuận bằng mọi giá, bất chấp hành vi gây hại cho môi trường thì thời hạn để họ chuẩn bị đóng cửa chỉ còn rất ngắn.
Riêng việc làm thế nào để nâng cao nhận thức cộng đồng, cùng cơ quan chức năng tham gia bảo vệ môi trường sống của chính mình đang được cải thiện đáng kể. Dễ nhận thấy nhất là hiện trong hệ thống giáo dục từ cấp tiểu học cho đến đại học đều đã xen lồng chương trình giáo dục bảo vệ môi trường. Chương trình giáo dục được thực hiện rất đa dạng dưới dạng môn học chính quy, các cuộc thi ngoại khóa hoặc đơn giản chỉ là những hoạt động vui chơi, phong trào thi đua giữa các trường, lớp, tình nguyện tham gia vào những hoạt động vệ sinh môi trường, cải tạo kênh rạch… Điều đáng nói là với cách thức học mà chơi, chơi mà học đã dần dần tạo nên một thế hệ thanh niên yêu môi trường và sống có trách nhiệm với môi trường.
Không dừng lại đó, vấn đề bảo vệ môi trường còn được nâng lên mức cao hơn, bền vững hơn thông qua chương trình mà Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa phối hợp với Trung ương Đoàn thanh niên thực hiện. Đó là định hướng phát triển kinh tế xanh cho giới trẻ hiện nay. Theo đó, giới trẻ sẽ được tạo điều kiện tiếp cận với các mô hình sản xuất sạch, xanh, trao đổi với các chuyên gia vấn đề kinh tế xanh và tăng trưởng xanh. Từ đó, trang bị cho mình những kiến thức cần thiết cũng như đưa ra các sáng kiến với định hướng nghề nghiệp xanh.
Để tạo nên nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững phải bắt nguồn từ hoạt động sản xuất xanh. Phát triển kinh tế xanh hay còn gọi là phát triển bền vững đã được Chính phủ thông qua và triển khai trong những năm vừa qua. Nhiều chính sách hỗ trợ vốn, thuế, giá thuê đất cho những dự án xanh, dự án bảo vệ môi trường hay cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất sạch đã được ban hành. Vấn đề còn lại là những chủ thể của tương lai sẽ hành động như thế nào để tạo nên một nền kinh tế phát triển bền vững, một môi trường sống xanh không chỉ cho thế hệ hiện tại mà còn cả cho thế hệ tương lai.
